آدرس نوین ما: www.cinemaamooz.ir        خانه   ایمیل  

انيميشن (پویانمایی)

انيميشن (پویانمایی)چيست؟ تاریخچه انیمیشن, اصول پایه ساخت انیمیشن, انواع انیمیشن, منابع, سایتها و کتابها در مورد انیمیشن


هنر حركت بخشيدن به اشياي بيجان را انيميشن (Animation) گويند. انيميشن نوعي انگيزش هنري به حساب مي آيد كه خيلي پيش از صنعت فیلم شكل گرفت.


اولين انيماتور در تاريخ اين هنر "Pygmalion" از اسطوره هاي رومي و يوناني بود، مجسمه سازي كه پيكر زني را آنچنان هنرمندانه و باظرافت ساخت كه خود عاشق آن شد و از «ونوس» الهه زيبايي (ستاره زهره) تمنا مي كرد كه به آن جان ببخشد.
نوعي حس جادوگرانه، مرموز، رازگونه و سركشي و گناه همچنان با فيلم انيميشن معاصر همراه و هم بسته است كه آن را به نوعي تبديل به وسيله اي بدوي نموده براي كشف اسرار احساسات پرقدرت و اعجاب انگيز دوره كودكي و يا احساساتي كه به نوعي با داستانهاي ملي و افسانه هاي قومي و اجدادي در ارتباطند.

«جين ديچ» يكي از انيماتورهاي معروف آمريكايي معتقد است:
انيميشن را در اصطلاح "The Illusion of Life" به معني «توهم زندگي» نيز مي نامند. در سال 1978 «جان هالاس» درخواست ثبت تعريفي تازه‌تر با تأييد نظر ASIFA (انجمن بين المللي فيلم انيميشن) نمود. كار مشكلي بود چراكه ارائه يك تعريف فني بدون اينكه بخواهد محدود به يك تكنولوژي خاصي باشد، سخت به نظر مي رسيد.

من براي «جان هالاس» نوشتم:
«تعريف من از انيميشن الزاماً فیلم، دوربين، فريم، پروژكشن، پرده ها،‌ تيرك هاي ليزري، كامپيوتر يا حتي نقاشي ها را دربرنمي گيرد، بلكه مي تواند همه اينها يا هر تكنولوژي از آينده را نمايانگر باشد. انيميشن يعني «خلق و آفرينش، ثبت نمودن و بازيابي فازهاي حركت مجزا و مستقل در كنار هم.»
آنچه «جين ديچ» در كتابش «چطور انيميشن بسازيم؟» نگاشته است، حكايت از انيميشن فريم به فريم دارد. از طرفي، انيميشن "real – time" يعني «خيمه شب بازي زنده» يعني عروسك گرداني توسط عروسك گردانها است كه مي توانيم آنان را انيماتورها نيز بناميم. اما كاملاً روشن است كه اين تعريف قابل توجيه براي جشنواره هاي فيلم انيميشن نيست. درست است كه اين نوع، در وقت و پول صرفه جويي مي كند اما هرگز از وقت، وضوح، اغراق و تكنيك انيميشن فريم به فريم برخوردار نيست.
واژه انيميشن مشتق شده است از واژه لاتين «انيما» (anima) يعني «نفس زندگي» و بهتر است براي انيميشن مورد نظرمان واژه «انيميشن سينماتيك» را بكار ببريم. انيميشن سينماتيك يعني: ثبت فازهاي مجزا و تك تك كه به طوري به تصویر كشيده مي شوند كه توهم و خيال حركت را در قالب اجسام بيجان در قوه باصره آدمي ايجاد مي كند.
تركيب انيميشن با موسيقي، هنري است كه در بعد زمان شكل مي گيرد. وقتي كه كليد «مكث» را فشار دهيد، CD شما ديگر نمي خواند و موسيقي قطع مي شود؛ در انيميشن مي بايست حركتي در بعد زمان متوقف نشود چراكه براي حركت بخشيدن، انيميشن ساخته مي شود و به همين دليل زمان نقش به سزايي بازي مي كند.



تاريخچه انيميشن

ابتدايي ترين شكل انيميشن

اولين نمونه هايي كه از طريق آنها حركت و تصویر با هم تلفيق شد، به نقاشي هاي عهد پادينه سنگي بازمي گردد، روي ديواره غارها حيوانات با چندين پا به ترسيم درآمده بود و در موقعيت هاي مختلفي مثل روي هم قرارگرفتن و افزوده شدن به يكديگر قرار داشتند و به طور واضح با اندكي دقت مي توان دريافت كه در تمام نقاشي هاي دوره مذكور به نوعي تحرك احساس مي شد.
خيمه شب بازي سايه ها (نمايش عروسكي سايه ها) نيز از اجداد هنر انيميشن به حساب مي آيند. به عنوان مثال مي توان از نمايش عروسكي سايه اي يك انيميشن اندونزيايي به نام "Wayang" حدود 900 سال بعد از ميلاد نام برد.
در قرون هفدهم تا نوزدهم ابزار ساده كار انيميشن خيلي قبل از پروژكتورهاي فيلم اختراع شدند كه عبارتند از: Phenakistoscope, Thaumatrope, Stroboscopc, Zeotrope, Praxinoscope, Mutoscope, Magic Lantern

ـ Thaumatrope"": اسبابي كه در دوره «ويكتوريا» مورد استفاده قرار مي گرفت كه تشكيل شده بود از يك ديسك با يك عكس در هر طرفش و به دوتكه سيم وصل مي شد. وقتي كه سيم ها يا ريسمانها به سرعت بين انگشتان مي چرخيدند، به نظر مي آمد كه دو عكس موجود در دو طرف ديسك با هم تلفيق شده و يك تصوير ديده مي شد.

ـ ""Phenakistoscope: يك ديسك نازك چرخان بود كه نوعي حركت وهم انگيز ايجاد مي نمود كه در آينه قابل ديدن بود. در سال 1834 «ويليام جورج هورنر» دستگاه "Zoetrope" را اختراع نمود كه كاري مشابه انجام مي داد.

ـ "Praxinoscope": عبارت است از ديسك چرخاني كه روي آن تصاويري در حالات مختلف ترسيم شده است بطوري كه به نظر مي رسد كه تصوير تحرك حقيقي دارد.

ـ "Stroboscopc": نيز عملكردي مشابه Thaumatrope و Phenakistoscope

ـ "Magic Lantern": اسبابي كه قبلاً براي بزرگنمايي تصوير يك عكس بكار مي رفته است.

ـ "Mutoscope": همان «شهر فرنگ» كه در قديم نيز در خيابانها مشاهده مي شد.


Flip book يا Flick book (در انگليسي بريتانيايي) عبارت است از كتابي با يك سري عكس در هر صفحه كه وقتي صفحات را به سرعت ورق بزنيم تصاوير به دنبال هم متحرك و زنده به نظر مي رسند.
همه ابزار فوق الذكر واجد ساختارهاي پيچيده اي بودند كه طرح ها، نقاشي ها، عكسها و اسلايدها را با كارتها يا سيلندرهاي چرخنده، نمايش مي دادند. اين اسباب بازيهاي نوري و بصري چشمها را به اشتباه مي انداختند طوريكه چنين تصور مي شد كه تصاوير در حال حركتند. منبع نور هم معمولاً چراغهاي نفتي، لامپ هاي معمولي و شايد هم هيچكدام بلكه نور طبيعي خورشيد بود.

اصول پايه ساخت انيميشن:
در سال 1930، استوديوهاي والت ديزني 12 اصول پايه براي ساخت انيميشن ارائه دادند:


1ـ :Squash and Stretch
انعطاف بخشيدن به اشكال شكل براي مشخص كردن ماهيت حركت
2ـ Anticipation:
حركت به عقب براي تأكيد بر حركت به جلو (دورخيز)
3ـ Staging: استقرار دوربين براي نماي بهتر
4ـ Straight – ahead vs. Pose – to – pose action:
دو پروسه بنيادين براي ساخت انيميشن
5ـ Follow – through and overlapping action:
هيچ عملكرد و حركتي بطور ناگهاني متوقف نمي شود.
6ـ Slow – in & Slow – out:
همواركردن حركات واجد نقطه شروع و پايان هست كه با فاصله دادن بين آنها كنترل مي شوند.
7ـ Arcs:
طراحي مسير حركات، قوس و كمانها
8ـ Secondary Actions:
اقدامات ثانويه از قبيل ايجاد هماهنگي بين تصاوير و حركات آنها
9ـ Timing:
تنظيم زمان و عملكردها براي ايجاد توهم لازم در حركت (خطاي ديد)
10ـ Exaggeration:
كاريكاتوري كردن زمان و اعمال
11ـ Solid drawing:
قابليت نقاشي و طراحي خوب، مهمترين اصل براي يك انيماتور خوب است.
12ـ Appeal:
چنانچه كاراكترها آنطور كه بايد و شايد پرداخت نگردند، تلاش بي فايده بوده است.
«جين ديچ» باتجربه، دو اصل ديگر را هم به اصول فوق افزوده است:
13ـ Mass & Weight:
وزن و حجم از اهميت خاص برخوردارند.
14ـ Character acting: اينكه كاراكترها را هنرپيشه هاي حقيقي فرض كنيم.

فيلم انيميشن
تاريخچه فيلم انيميشن در سال 1890 شكل گرفت زماني كه هنر فيلم هاي صامت اولين روزهاي اختراعش را مي گذارند و تا به حال نيز همچنان ادامه دارد. اولين فيلم انيميشن توسط «چارلز ـ اميل ريناد» اختراع شد و او خود مخترع دستگاه Praxinoscope، يك نوع سيستم انيميشن كه حلقه هايي از 12 تصوير را بكار مي برد. در روز 28 اكتبر 1892 در «موزه گره ون» پاريس، انيميشن هاي با حلقه هاي 500 فريمي ـ تصويري را نمايش داد و از سيستم اپتيك تئاتر و نمايش خودش استفاده كرد كه در اصل با يك پروژكتور فيلم مدرن مشابهت مي نمود.
اولين انيميشن با تصوير فيلم استاندارد، "Humorous Phases of funny Faces" به کارگردانی «جي استوارت بلكتون» در سال 1906 نام داشت. اين فيلم، يك كارتونيست را نشان مي داد كه چهره هاي مختلف را روي تخته گچي مي كشيد و آنها زنده مي شدند و جان مي گرفتند.


"Fantasmagorie" ساخته كارگردان فرانسوي «اميل كل» (يا اميل كورتت) بسيار مشهور شد. اين عنوان در روانشناسي به معناي احضار روح ولي در واژه يعني منظره عجيب و غريب و خيالي. اين انيميشن براي اولين بار در 17 آگوست 8 ـ 19 در «سالن گيمناس» پاريس به نمايش درآمد. در سال 1912«اميل كورتت» بعدها به فورت لي نيوجرسي نزديك پايتخت ايالات متحده، نيويورك رفت و در آنجا در يك استوديوي فرانسوي به نام «الكر» كاركرد و تكنيك خود را در همانجا ارتقا داد.
اولين فيلم بلند انيميشن، "EL Apostol" نام داشت كه توسط «كورينو كريستياني» از آرژانتين كارگرداني شده بود. او همچنين دو فيلم بلند انيميشن ديگر هم ساخت كه يكي از آنها "Peludopolis" (سال 1931) نام داشت كه اولين فيلمي بود كه صداي آن سينكرون بود. اما هيچ يك از آنها امروزه در دسترس نيست، تنها فيلم انيميشن با صحنه ها و سايه هاي كم رنگ كه يك انيميشن شبح گونه (با سايه هايي از نيم رخ هر چيز به رنگ سياه يا يكدست) تحت عنوان "Adventures of Prince Achmed" (1962) به كارگرداني «لوته راينگر» آلماني و «برتولد بارتوش» دورگه فرانسوي / مجاري بود. «سفيدبرفي و هفت كوتوله» محصول والت ديزني نيز از اولين فيلم هاي سينمايي انيميشن به حساب مي آيد چراكه كاملاً رنگي، ناطق و به زبان انگليسي بود.

قابل ذكر است كه فيلمساز فرانسوي «جورجز مليس» خالق جلوه هاي ويژه بوده است او تكنيك هاي زيادي را به كار مي بست. روش او چنين بود يك دفعه دوربين را متوقف كرده و چيزي را در صحنه عوض مي كند كه بعدها به عنوان تكنيك انيميشن Stop – motion شناخته شد كه به عبارتي آن را «فريم به فريم» يا «قاب به قاب» نيز مي گويند.

Cel animation
توليد فيلمهاي كوتاه انيميشن، «کارتون» نام گرفتند و در سال 1910 صنعت مستقلي محسوب شد. اولين توليد كننده كارتون «جان رندلف بري» بود كه همراه با «ارل هرد» (كه پروسه "Cel animation" يا همان انيميشن سنتي (كار طراحي با دست در Flip book) يافت) ثبت كرد. پروسه انيميشن Cel يا سنتي با شروع قرن 21، منسوخ شد. امروزه ديگر سيستم تهيه انيميشن كاملاً براساس طراحي هاي انيميشن مي باشد. نمونه هايي از انيميشن سنتي پينوكيو (ايالات متحده سال 1940)، مزرعه حيوانات (انگلستان 1954)، آكيرا (ژاپن 1988)، تركيب انيميشن سنتي با نوع كامپيوتري اش شاه شير يا "Lion King" (آمريكا 1994) را ساخته است.

Full animation ـ (انيميشن كامل)
به پروسه اي از توليد فيلمهاي انيميشن سنتي با كيفيت بالا اطلاق مي گردد كه به طور مرتب جزئيات ترسيم و حركت هاي باوقفه را به كار مي بندد.
اين تكنيك از سبك هاي متنوعي برخوردار است از كارهاي طراحي شده واقع گرايانه مانند توليدات استوديوي «والت ديزني» تا سبك هاي كارتوني استوديوي انيميشن «وارنر براوس». مانند "An American Tail" (1986)، "The Iran Giant" (1999).

Limited Animation
اين تكنيك شامل طراحي هايي مي شود كه از جزييات كمتر با سبكها و روشهاي حركتي بيشتر مي شود. اولين پيشگامان كاربرد اين تكنيك UPA و استوديوهاي آمريكايي بودند. يكي از نمونه هاي اين تكنيك "Gerald McBoing Boing" (1951) است.

Rotoscoping
وسيله اي است كه فريم هاي تك تك و مجزا را بزرگنمايي مي كند تا سكانس هاي مركبي از فيلم ايجاد شود. اين تكنيك توسط «ماكس فلشر» در سال 1917 به ثبت رسيد درست در زمانيكه انيماتورها فريم به فريم كار مي كردند. بهترين نمونه "The Lord of the Ring" (1978).

ساير تكنيك هاي انيميشن:
ـ انيميشن شخصيت يا Character Animation
ـ انيميشن پرشي يا پرتابي Chuckimation
ـ انيميشن چند طرحي Multi Sketching
ـ انيميشن جلوه هاي ويژه Special effects animation

تكنيك هاي انيميشن تجربي:
ـ Drawn on film Animation : تكنيكي كه از طريق آن طول فيلم با ايجاد تصاوير مستقيماً روي حلقه فيلم افزوده مي شود.
ـ Paint – on – glass Animation: تكنيكي براي ساخت فيلمهاي انيميشن با خشك كردن رنگهاي روغني روي تلق.
ـ Pinscreen Animation: در اين تكنيك صفحه پوشيده از سنجاقها يا ميخ هاي قابل تعويض و حركت، شي به صفحه فيكس و متصل مي شود و فقط از يك طرف نور به آن پرداخته مي شود بنابراين سايه هايي ايجاد مي شوند.
ـ Sand Animation: با شن نيز مي توان روي تلق تصاويري فريم به فريم ايجاد كرد در وضعيتي كه نور از پيش و پس تابانده مي شود.

انيميشن و اروپا
تاريخچه انيميشن چك واسلواكيا
«جي ري ترنكا» انيماتور عروسكي معروف كشور چك كه فيلمهاي انيميشن بسياري را كارگرداني كرده است. او بنيانگذار هنر انيميشن در اين كشور است. از مدرسه هنر و صنعت پراگ فارغ التحصيل شد و يك نمايش خانه عروسكي در سال 1936 تأسيس كرد. اين گروه وقتي كه جنگ جهاني دوم شروع شد، از هم پاشيد و «ترنكا» به ناچار سن هاي نمايشي ترتيب داد و از طرفي نيز حين جنگ كتابهاي مصوري براي كودكان فراهم كرد.
پس از پايان جنگ، او يك واحد انيميشن در استوديوي فيلم پراگ تشكيل داد. بزودي صاحب شهرت بين المللي در ميان بزرگترين انيماتورهاي عروسكي دنيا شد.
به تدريج جوايز نفيسي نيز از جشنواره هاي فيلم انيميشن دريافت نمود. يكي از انيماتورهاي معروف اورا «والت ديزني شرق» ناميد.
در سال 1946 جايزه اي در جشنواره كن دريافت نمود و پس از آن دست به كار ساخت فيلم شد كه بيشتر مخاطبانش را نوجوانان و بزرگسالان تشكيل مي دادند.
در اوايل سال 1948، دولت كمونيست چك به او در هزينه هاي كارش ياري رساند اگرچه اين كار دولت تأثيري روي سبك و پيام كارهاي وي نداشت او كارتونهاي انيميشن بسياري را ساخته و فيلمنامه هاي اكثر آنها هم نوشته خود اوست.

تاريخچه انيميشن در استونيا
در اوايل سال 1930 توسط «البرت توگانف» اين هنر رواج يافت و سال 1950، همين شخص «بخش انيميشن عروسكي تالين فيلم» را تأسيس كرد. اولين فيلم انيميشن در استونيا تحت عنوان "The Adventures of Juku The Dog" نام گرفت.

تاريخچه انيميشن در فرانسه
«اميل ريناد» يا «اميل كول» كه دستگاه «پراكسي نوسكوپ» را اختراع كرد. او 12 عكس با سيستم انيميشن و فيلمهاي حاوي 500 تا 600 عكس را در سالن نمايش خود، نمايش داد.

تاريخچه انيميشن ايتاليا
انيميشن "The Line" يا "La linea" در صد اپيزود توسط «اسوالد و كاواندولي» در سال 1969 ساخته شد. زمان اين انيميشن 2 دقيقه و 30 ثانيه است. از سال 1972 اين فيلم در بسياري از شبكه هاي تلويزيوني اروپا و بطور همزمان در سينما و بصورت ميان پرده بين آگهي هاي بازرگاني پخش مي شد. اين فيلم به شهرتي دست يافت كه در 40 كشور دنيا نمايش داده شد.
اين فيلم در 1972 در جشنواره انسي و در سال 1973 در جشنواره زاگرب جايزه دريافت كرد. (همچنین ببینید: انیمیشن ایتالیا)

انيميشن در ايالات متحده آمريكا
از آنجا كه هنر و صنعت انيميشن در آمريكا و تاريخچه انيميشن هاليوود دستخوش تغييرات بسياري شده است، در چهار بخش آن را بررسي مي كنيم:
انيميشن در آمريكا طي عصر فيلمهاي صامت از سال 1900 الي 1920
شامل آثار «ونيزور مك كي» به نامهاي "Koko/ the clown" و "Felix the cat" استوديوهاي «بري» (Bray) كه اولين و مجهزترين استوديوهاي ساخت كارتون مستقر در نيويورك بود. بسياري از انيماتورها از همين استوديو كار خود را آغاز كردند و به شهرت رسيدند.
دوره طلايي انيميشن هاليوود از سال 1930 الي 1940
طي دهه 1930، انيميشن هاي «والت ديزي» به خوبي درخشيدند. در همين زمان «وارنر براوس» و «ام جي ام» نيز آغاز به فعاليت كردند. كارتون هاي "Betty Boop" و "Popeye" در استوديوهاي فليشر ساخته شدند. UPA كه مخفف United Productions of America كه يكي ديگر از استوديوهاي انيميشن فعال آمريكاست.
انيميشن در ايالات متحده در عصر تلويزيون از 1950 تا 1980 سريالهاي انيميشن تلويزيوني در شركت Hanna – Barbera ساخته شدند. در اوايل سال 1970 انيميشن بزرگسالان توليد شد.

انيميشن مدرن در ايالات متحده آمريكا از سال 1980 تا حال
«انيميشن كامپيوتري» ابداع شد و كمپاني ويزني در سال 2005 كليه امكانات انيميشن سنتي (كار با دست) را برچيد و براساس انيميشن كامپيوتري بناي ساخت فيلمهاي بلند انيميشن را گذاشت.

انيميشن Stop – motion يا قاب به قاب
اين تكنيك براي توصيف اشيا در دنياي حقيقي بكار مي رود و اينكه از اشياي مذكور در يك فريم عكس بگيريم و همين طور فريم به فريم اين پروسه تكرار شود. تا حركت مورد نظر حاصل گردد.

انواع انيميشن قاب به قاب ـ Clay animation:
كه گاهي بطور مخفف "Claymation" نيز بكار مي رود. مجسمه و تصاويري از گل سفال يا مواد قابل انعطاف براي تهيه انيميشن قاب به قاب كاربرد دارد.
ـ Cutout animation:
از حركت بخشيدن به طريق تكه هاي 2 بعدي از موادي مانند كاغذ يا پارچه موفق به ساخت اين نوع از انيميشن مي شويم.
ـ Silhouette animation يا انيميشن ضد نور (زيرشاخه animation (Cutout
ـ Graphic animation انيميشن گرافيكي
ـ Object animation متحرك سازي شي
ـ Pixilation انيميشن پرش نمايي
ـ Puppet animation انيميشن عروسكي
ـ Puppetoo (زيرشاخه Puppet Animation)


انيميشن كامپيوتري يا Computer Animation
مانند انيميشن قاب به قاب، انيميشن كامپيوتري انواع متنوعي از تكنيك ها را دربرمي گيرد.
انيميشن 2D يا دوبعدي:
تصاويري كه خلق مي شوند يا در كامپيوتر تدوين مي شوند كه از فرمت گرافيكي بيت مپ 2D استفاده مي كنند يا فرمت گرافيكي وكتور 2D مي شوند. اين روش شامل نسخه هاي ديجيتالي و اتوماتيك تكنيك هاي انيميشن سنتي نيز مي شود.
ـ انيميشن آنالوگ كامپيوتري (Analog)
ـ انيميشن فلش (Flash)
ـ انيميشن PowerPoint
انيميشن 3D يا سه بعدي:
مدلهاي انيميشني هستند كه توسط انيماتور دستكاري مي شود. در اين نوع از انيميشن كامپيوتري تكنيك هاي متنوعي نيز بكار مي روند بسياري از انيميشن هاي 3D خيلي باوركردني و به صورت جلوه هاي ويژه به نظر مي رسند. مانند: انيميشن هاي شگفت انگيزان، شرك، نمو
(Incredibles) (shrek) (Nemo)

ساير واژه هاي هم معني، انيميشن 3D عبارتند از:
ـ Cel-shaded animation
ـ Morph target animation
ـ Skeletal animation
ـ Motion capture
ـ Crowd simulation

معرفي كتابهاي برگزيده درباره انيميشن:
ـ The Art & Science of Computer Animation (1998) (هنر و علم انيميشن كامپيوتري) نوشته: استوارت ميلينگ
ـ "Animation" (2003)
نوشته: هاوارد اس. بركمن
ـ «تك فريم هاي ماندگار» (1386)
نوشته: سعيد توكليان


منبع: انیمیشن چیست؟ (IranCG)

دانلود: برای دریافت نسخه PDF مطلب و پرینت آن اینجا کلیک کنید.

مطالب مرتبط داخلی:

پویانمایی رایانه‌ای

كارگردان انيميشن

مانگا (Manga), انیمه (Anime)

کارتون (متحرک سازی)

روتوسکوپی

گرافیک رایانه‌ای

تاریخچه انیمیشن و کارتون

تاریخچه انیمیشن و مکتب زاگراب

شیوه های ساخت انیمیشن

 
 
 

تاریخچه تکنولوژی سینما

فیلم سه بعدی

ژانر در سینما (Genre)

مطالب مرتبط خارجی:



+ نوشته شده در  دوشنبه 30 دی1387زمان   بدست امید  |